جهره های ماندگار سبزوار
۱ - فخرالدین حجازی :
وی تحصيلات خود را در مدارس قديمي شهر، چون حاج ملاهادي سبزواري (اسرار) آغاز کرد و معلم وي در دبستان حاجشيخ حسن داورزني بود.پس از پايان دبستان در 1320 شمسي وارد دبيرستان شد اما پس از يک سال و نيم تحصيل به دليل سختي معاش و نياز به کسب درآمد به ناچار دبيرستان اسرار سبزوار را ترک و به بازار کار در تجارتخانههاي معمارزاده، زوار و اسکويي سبزوار روي آورد.وی پس از مدتي در دورههاي مختلف ادامه تحصيل داد و به صورت متفرقه ديپلم گرفت. در همين دوره بود که هم از محضر اديب سبزواري، ادبيات عرب ميآموخت و هم از حجج اسلام شيخ عبدالله نوراني و فاضلي بهره ميجست.
حجازی درسال 1320 زماني که کشور پس از تبعيد رضاخان ،آزاديهاي نسبي را تنفس مي کرد، قلم به دست گرفت و مطالبي را در روزنامه "اسرار شرق" نگاشت.همچنين در سال 1324 شمسي در حالي که 16 سال بيشتر نداشت به عضويت شاخه غرب حزب دموکرات قوامالسلطنه درآمد ليکن اسناد، در جاي ديگر اين دوره را دوره عضويت در حزب آزادي مردم وابسته به جبهه ملي ميداند.او پس از آنکه مدتي در دبستان ملي پهلوي سبزوار به تدريس پرداخت. در 1328 شمسي به استخدام وزرات فرهنگ درآمد.
همزمان با اوجگيري فعاليت جمعيت فداييان اسلام، فخرالدين حجازي بااين گروه آشنا و جذب آنان شد. در 1330 ش و پس از بازگشت و محاکمه فداييان اسلام، به تهران سفر کرد و بر مزار شهيد سيد حسين امامي عليه حکومت پهلوي به ايراد سخن پرداخت.فخرالدين حجازي در 1336 ش و با افتتاح دانشکده ادبيات دانشگاه مشهد، به اتفاق دکتر علي شريعتي وارد اين دانشکده شد و در 1339 ش با اخذ کارشناسي ادبيات فارغالتحصيل گرديد.فخرالدين حجازي در مشهد علاوه بر تدريس در دانشکده معقول و منقول،به مدت 5 سال با روزنامه خراسان وکانون نشر حقايق اسلامي همکاري کرد. آن کانون در نزديکي تلفنخانه چهارباغ مشهد و به دست مرحوم استاد محمدتقي شريعتي راهاندازي شده بود. از ويژگيهاي فخرالدين حجازي اين بود که اولاً براي سخنراني پول نميگرفت و ثانياً به دليل وجود شور و حرارت خاص در سخنرانيها و محتواي مطالبش، اکثر برنامههاي او بيش از يکي دو شب دوام نمييافت و از سوي حکومت تعطيل ميشد.
پس از پيروزي انقلاب اسلامي نيز روش تبليغي و فرهنگي را برگزيد. همين انتخاب، وي را با وجود داشتن مسئوليتهاي سياسي همچنان در مقام سخنوري برجسته و آشنا به امور ديني قرار داد. سه دوره اول مجلس شوراي اسلامي بر کرسي وکالت مجلس تکيه زد و در دور اول با 000/200/1 راي وکيل اول مردم تهران بود. آزادي عمل فخرالدين حجازي پس از پيروزي انقلاب اسلامي به همراه شور و شعف ناشي از پيروزي، به سخنرانيهاي وي شتاب و حرارت بيشتري بخشيد.
فخرالدین حجازی در اولین دوره معرفی چهره های ماندگار کشور بعنوان چهره ماندگار معرفی شد .فخرالدين حجازي در حالي که در آستانه هشتمين دهه عمر خود را قرار داشت و و از کهولت سن و بيماري در رنج بود با اين حال گهگاه در انتشارات بعثت که به واقع تاسيس، دوام و بقاي آن ثمره زحمات امثال او است حاضر ميشد و به نظاره نشر آثار گفتاري و نوشتاري خود، که هنوز مخاطب خاص دارد، مينشست.وي در تاريخ 29/2/1386 دارفاني را وداع گفت.
۲ - حمید سبزواری :
حميد سبزواري (حسين ممتحني ) ، شاعر معاصر ايران است . حميد شاعري است ازنسل ديروز . نسلي كه با ما همنفس وهم آوا است ،اما پژواك صدايش تا قرن هادرامتداد زمان جاري خواهد بود ، پس شعراو شعرآينده نيز هست . او شاعري است كه آيندگان قدر و منزلت او را بيشتر خواهند شناخت .پدرش ،«عبد الوهاب » پيشه ور و ساده اي بود كه قريحه شعري داشت . جدش ،ملا محمد صادق ممتحني ،شاعري مردمي بود كه «مجرم » تخلص مي كرد و آثارش درسفري به مشهد و درحمله راهزنانبه يغما رفت .
حميد قبل از مدرسه قرآن را در خانه و نزد ماردش آموخته بود . او بعدا به مدرسه شيخ حسن داورزني رفت . حميد دردوره نوجواني درسبزوار زندگي مي كرد . درسبزوار كتابفروشي به نام خسروي بود . او شعرهاي حميد را چاپ كرده و فروخت . حميد مي خواست اينكار را درتهران نيز انجام بدهد ليكن اين امر صورت نگرفت و وي از اين لحاظ خوشحال است .
حميد درنوجواني شاهد فرهنگ ستيزي ،خشونت و سركوب احساسات مذهبي مردم توسط رضا شاه پهلوي بود . چهارده ساله بود كه سرودن شعر را آغاز كرد . حميدجوان در آن سالها به هر حزب و گروهي كه فكر مي كرد حامل حقيقت يا حامي محرومانند سري مي زد اما ه سرعت در مي يافت كه آن سراب هاهيچگاه نمي توانند عطش عدالت خواهي و شوق استقلال جويي او را سيراب كنند و سرخورده كنارمي كشيد .
مادر حميد ، شايد اولين استاد وي بود . او جامع المقدمات را نزد ميرزا حبيب جويني خوانده است . حاج آقا محمد علي محمدي نيز ازديگر استادان وي بود . دراثر كودتاي 28 مرداد 1332 حميد متواري و مخفي شد . ليكن بعدا خود را به شهرباني سبزوار معرفي كرد و چهار سال دروضعيت بلا تكليفي و تعليق طي كرد تا سرانجام تبرئه شد . حميد سبزواري ابتدا به شغل معلمي مشغول بود . او سپس كارمند بانك بازرگاني درتهران شد و سپس به شاعري وري آورد .
مهمترين فعاليت سبزواري ،شاعري مي باشد . شعر حميد ،شناسنامه زمان مند انقلاب است ، زيرا كمتر حادثه يا رويدادي است كه انعكاس از آن درشعر او نباشد . شاعر با حساسيت ويژه خويش ،هر رويداد مهم تاريخ معاصرايران رابا گل واژه هاي شعرش درحافظه زمانه نقش كرده است تا آيندگان ازياد نبرند كه نسل گذشته درچه شرايط دشواري از آرمان ها و انقلابش دفاع كرده است . حميد سبزواري هنگامي كه دربانك بازرگاني مشغول بود يك نشريه اي داخلي راه انداخت . نشريه اي داخلي كه علاوه بر اخبار بانك و مسايل اقتصادي ،جدول وصفحه شعر ، داستان هم داشت .
يكي از همفكران حميد سبزواري ،فخر الدين حجازي مي باشد كه ازدوران جواني با هم دوست بودند .
سبزواري درميان شعراي متقدم ،كار مسعود سعد سلمان و ناصر خسرو را بيشتر مي پسندد . در ميان شعراي معاصر نيز فرخي و نسيم شمال دراو تاثير گذار بوده اند.
۳ - دکتر سید احمد سیادتی :
وي دوران تحصيلات ابتدايي خود را در سبزوار و دبيرستان را در مشهد به پايان رسانید . وي در سال ۱۳۳۲ در کنکور دانشگاه تهران رتبه پنجم را کسب کرد و به تحصيل علم طب پرداخت و پس از شش سال با رتبه اول موفق به اخذ درجه دکتري شد .دکتر سيادتي که از دانشجويان استاد فقيد دکتر محمد قريب بود، شيفته اخلاق و تقوا و شخصيت دکتر قريب شد و همين مسئله او را به رشته اطفال علاقهمند کرد و در نتيجه به اين رشته روي آورد؛ او از محضر استاد قريب هم علم و هم اخلاق پزشکي را آموخت و در سال ۱۳۴۱ متخصص اطفال شد.دکتر سيادتي که نمي خواست استاد را ترک کند، ابتدا در بيمارستان هزار تختخوابي و سپس از سال ۱۳۴۷ در مرکز طبي کودکان در بخش عفوني مشغول به کار شد و دانشجويان از درسهاي وي بهرهمند ميشدند.>وي از سال ۱۳۶۰ به رياست بخش عفوني مرکز طبي کودکان منصوب شد.دکتر سيادتي در سال ۱۳۶۵ به آمريکا رفت و در دانشگاه تگزاس نزد پرفسور فيليپ برونل به تحقيقات ويروسشناسي درمورد سرخک و آبله مرغان و به يادگيري تکنيکهاي آزمايشگاهي مختلف پرداخت.او در سال ۱۳۶۷ به دريافت درجه استادي دانشگاه تهران نائل شد.وي با کمک دکتر مرندي وزير وقت به پايه گذاري ۹ رشته فوق تخصصي در رشته بيماريهاي کودکان همت گماشت.او در سال ۱۳۷۵ در انتخابات نظام پزشکي حداکثر آرا را به خود اختصاص داد و از آن زمان تاکنون به عنوان عضو هيأت مديره، عضو شوراي عالي هيأت بدوي نظام پزشکي تهران بزرگ، منشا خدمات زيادي به پزشکان و افراد جامعه بوده است.وي از سال ۱۳۶۰ تاکنون عضو دبير هيأت ممتحنه و ارزشيابي و يا به عبارتي بورد رشته تخصصي کودکان و همچنين رشته فوق تخصصي عفوني کودکان بوده و در سامان دهي امتحانات تخصصي نقش موثري ايفا کرده است. وي در سالهاي اول بعد از انقلاب در مجتمع آموزشي پژوهشي وزارت بهداري مدير گروه ۵ بيمارستان اطفال تهران بود و نگذاشت روند علمي و آموزشي اين بيمارستانها که با رفتن اساتيد به خارج از کشور دچار کمبود شده بود لطمه ببيند.وي علاوه بر تدريس، ۳۱ تحقيق در رشته عفوني اطفال انجام داد و به نوشتن و راهنمايي ۶۵ مقاله و رساله پزشکي همت گماشت. اين پزشک حاذق ۱۸ کتاب پزشکي را تهيه و يا تاليف کرد.دکتر سیادتی در سال ۱۳۶۵ با کمک دکتر علیرضا مرندی وزیر بهداری وقت، ۹ رشته فوق تخصصی در رشته بیماریهای کودکان در کشور را پایه گذاری کرد. وی همچنین از سال ۱۳۶۰ تاکنون دبیر هیئت ممتحنه و ارزشیابی بورد رشته تخصصی کودکان و همچنین رشته فوق تخصصی عفونی کودکان بوده و در سامان دهی امتحانات تخصصی نقش موثری ایفا کرده است.وي عضو آکادمي اطفال آمريکا به مدت ۱۴ سال و دبير و عضو هيأت مديره انجمن پزشکان کودکان ايران، عضو کميته امتحانات پزشکان خارجي، کميته ۵ نفري بررسي علمي دانش آموختگان پزشکي خارج از کشور، شوراي عالي پزشکي براي اعزام به خارج از کشور، گروه پزشکي شوراي عالي برنامه ريزي، عضو گروه آموزشي بازآموزي متخصصان کودکان و بسياري از کميتههاي ديگر عهده دار بود.
مرحوم دکتر سیادتی سفارشی هم برای پزشکان داشتند: با توجه به اینکه پزشکان از موقعیت خاصی برخوردارند و خداوند پزشکان را به لحاظ معنوی در فضایی متفاوت قرار داده که دیگر گروهها از آن برخوردار نیستند، بنابراین ما باید قدر این امر را بدانیم و با بیماران خود خوش رفتار باشیم، در بند مادیات نبوده و بیشتر به فکر سلامت بیماران باشیم تا پول آنها... ما پزشکان باید به عنوان وسیله، وظایف خود را به نحو مطلوب انجام دهیم تا هم در این دنیا و هم در دنیای بعد از این، اجر خود را دریافت کنیم» و مرحوم دکتر سید احمد سیادتی همین گونه عمل کرد روحش شاد، او یکی از چهرههای ماندگار و موفق ایران زمین بود که نامش تا ابد در ذهن ایرانیان خواهد مان
۴ - دکتر سیدمحمد علوی مقدم :
دكتر سیدمحمد علويمقدم، از استادان برجسته دانشكده ادبيات فارسي دانشگاه فردوسي مشهد و داراي دكتراي زبان و ادبيات فارسي است. وي در 29آبان سال 1311شمسي در خانواده سيد محمدعليبن حاج میرزامحمد علوي ششتمدی، در سبزوار ديده به جهان گشود. جدش حاج میرزامحمد، از ثقات و سادات باتقوای سبزوار بود. در سال 1340ش، يكي از پنج نفري بود كه در رشته دكتري ادبيات فارسي دانشگاه تهران پذيرفته شد و همزمان با تحصیل خود، از سال 1336 تا سال 1349 به سبزوار می¬آمد و در دبیرستانهای این شهر تدریس میکرد و مدتي رياست دبيرستان «اسرار»- بزرگترین دبیرستان سبزوار در قبل از انقلاب اسلامی- را نیز برعهده داشت. دکتر علويمقدم پس از كسب درجه دكتري در سال 1349 از دانشگاه تهران، به تحقيق و تدريس پرداخت و براي تدريس ادبيات فارسي، به دانشكده ادبيات و علوم انساني مشهد رفت و بیش از سي و پنج سال است كه با سمت دانشياري و سپس استادی، در آن دانشگاه و همچنین دانشکده علوم انسانی دانشگاه تربیت معلم سبزوار به تدريس و تحقيق و پژوهش اشتغال دارد.
دكتر علويمقدم در سالهاي 1355ش. در دانشگاههای مصر و در سال 1366ش. در دانشگاههای اسلامآباد پاكستان و همچنين از سال 1375 تا 1377ش. به مدت دو سال در دانشگاههای سوريه و حلب، زبان و ادبيات فارسي تدريس میكرده است. در سال 1383 به عنوان یکی از «چهره های ماندگار» جمهوری اسلامی انتخاب شد و مورد تقدیر قرار گرفت.